Nieuws
vers van de pers

26 oktober 2020

Naked Energy belt je nooit voor het afsluiten van een energiecontract

Niet direct en niet indirect!

Enkele Call centers doen zich voor als Naked Energy. Hieronder de redenen waarom wij dit nooit zullen doen.

Een nieuwe energieleverancier terwijl je geen contract bent aangegaan

Een nieuwe energieleverancier terwijl je geen contract bent aangegaan?

Je kent ze vast wel: ongevraagde telefoontjes van energieleveranciers, tussenpartijen of andere bedrijven. Maar wat als je na zo’n gesprek toch opeens een nieuwe energieleverancier hebt, terwijl je zeker weet dat je geen akkoord hebt gegeven?

Ongevraagd belletje

Dit overkwam de 79-jarige Wil Verschuur uit Alphen aan den Rijn. Op 26 februari 2020 werd ze gebeld en zoals altijd nam ze de telefoon vriendelijk op: ‘Hallo, met Wil!’. Daarna volgde er een kort gesprek waarin eigenlijk alleen om bevestiging werd gevraagd. ‘Dus ik spreek met mevrouw Verschuur?’, ‘Uit Alphen aan den Rijn?’.

Tussen de vragen door werd er ook naar haar energieleverancier gevraagd. Hierdoor kreeg ze de indruk dat haar op slinkse wijze wat werd aangesmeerd. Ze maakte kenbaar geen interesse te hebben.

Ingegaan op aanbod?

Toch blijkt enige tijd later dat ze volgens Tariefspecialist is ingegaan op een aanbod; een driejarig energiecontract bij Innova Energie. Op 7 september 2020 krijgt ze namelijk een welkomstbericht van Innova. ‘Wij hebben uw energiecontract in orde gemaakt, deze vindt u in de bijlage. De startdatum van levering is 17 augustus 2020.’

Wanneer ze navraag doet bij deze energieleverancier krijgt ze het volgende bericht terug: ‘Dit aanbod heeft u volledig kunnen inzien en u heeft hiervoor moeten aangeven van bepaalde punten kennis te hebben genomen, alvorens u de aanbieding heeft kunnen accepteren.’

In het bericht staat ook dat ze op 2 maart 2020 een contractbevestiging heeft gekregen en veertien dagen wettelijke bedenktermijn heeft gehad. ‘Wij hebben geen annulering van u ontvangen en zijn om die reden op 18 augustus 2020 gestart met de levering.’ Ze heeft echter niets ontvangen. En wanneer ze vraagt naar een opname van het gesprek, krijgt ze te horen dat de opnames maar drie maanden hoeven te worden bewaard en dat die termijn inmiddels verstreken is.

Lage energiekosten: juist nu overstappen?

Aanmelding als onterecht beschouwd

Verschuur besluit daarop een klacht in te dienen via Klachtenkompas, waarna Innova de volgende reactie toestuurt: ‘Wij begrijpen dat u in een vervelende situatie terecht bent gekomen. Daarom hebben wij uw aanmelding als onterecht beschouwd. Dit betekent dat wij alle opgemaakte nota’s zullen crediteren op het moment dat uw oude leverancier u terug heeft overgenomen op ons verzoek. Eventueel betaalde nota’s zullen wij terug overmaken op uw rekening. Wij hopen u hiermee tegemoet te zijn gekomen.’

Andere consumenten waarschuwen

De aanmelding is inmiddels ongedaan gemaakt en de haar oude energieleverancier, de Nederlandse Energie Maatschappij, heeft per mail laten weten dat zij ‘van Innova bericht hebben gekregen dat zij de levering van gas en elektriciteit op uw adres onterecht hebben overgenomen. Dit hebben zij gedaan per 17 augustus 2020. Wij draaien deze overname terug per 7 oktober 2020’.

Desalniettemin wil Verschuur andere consumenten waarschuwen voor dergelijke praktijken. ‘Ik heb hier absoluut geen akkoord voor gegeven. Het vage belletje kan het enige contactmoment zijn geweest, maar ook in dat vreemde en misleidende gesprek heb ik niet expliciet ingestemd met een overstap naar een nieuwe energieleverancier.’

22 oktober 2020

Riverstone wil tegen vergoeding kolencentrale Rotterdam sluiten

Bron: Financieel Dagblad

Riverstone, de Amerikaanse investeerder die vorig jaar de kolencentrale van Engie kocht op de Tweede Maasvlakte, wil die centrale tegen een vergoeding wel sluiten. Dat bevestigt een externe woordvoerder van het bedrijf, na eerdere berichtgeving van de NOS

Vorige maand stuurde minister Eric Wiebes een brief naar de Tweede Kamer, waarin hij een soort veiling aankondigde. Zoals energiemaatschappijen bij wind op zee konden aangeven tegen welke prijs ze een windpark willen aanleggen in de Noordzee, zo kunnen RWE, Uniper en Riverstone een ‘bod’ doen tegen welke prijs ze hun centrale willen sluiten.

Lucratieve deal

Ter voorkoming van een blanco cheque zit daar een maximum op. ‘De aanvragers kunnen maximaal € 328.000 subsidie per gesloten megawatt ontvangen’, aldus de brief. De centrale van Riverstone in Rotterdam heeft een vermogen van 731 megawatt. De maximale compensatie is €240 mln. 

De woordvoerder wil niet zeggen wat de hoogte is van de bieding die Riverstone bij het ministerie heeft neergelegd, en ook niet of de kolencentrale snel dicht gaat. ‘Dit zijn allemaal processen die nu nog lopen’, aldus de woordvoerder.

Mocht Riverstone, een investeringsmaatschappij in energie opgezet door twee voormalige bankiers, ook daadwerkelijk de maximale €240 mln krijgen, dan is dat een lucratieve deal. Vorig jaar betaalde de investeerder naar schatting zo’n €200 mln voor de Engie centrale en nog drie kolencentrales in Duitsland. Sinds begin dit jaar ligt de centrale in de Maasvlakte stil, vanwege lekkage in de boiler.

21 oktober 2020

de Consumentenbond manipuleert prijsvergelijking energie

Bericht van een klant van Naked Energy aan de Consumentenbond

dit bericht is voor privacy redenen geanonimiseerd.

Uw eerder verzonden bericht:
Afzender: klant XYZ
Datum verzonden: 29-sep-2020 21:31
Naar: Consumentenbond Energiecollectief <energiecollectief@consumentenbond.nl>, info@consumentenbond.nl,
Onderwerp: Re: Aanbod Energiecollectief staat voor je klaar

Beste mederwerkers van het Consumentenbond Energy collectief, het blad consumentenbond, en de hoofdredacteur van de GeldGids.
Ik hoop dat deze email daadwerkelijk wordt gelezen door een persoon.

Ik ben namelijk enigzins teleurgesteld in het feit dat de consumentenbond mij niet goed informeerd met betrekking tot het energie collectief..
Ik zou namelijk volgens dit collectief er met een 3 jarig contract van budget energie wel €360 op jaarbasis gaan besparen.

Als ik het vergelijk met het contract welke ik nu heb bij Naked Energy, blijken we het slechts te hebben over €24(Zie screenshot 1)Dat vind ik nogal behoorlijk misleidende informatie om over te stappen…

Ook zie ik Naked Energy nergens in de lijst met mogelijke aanbieders staan (Zie screenshot 2).
Ik, en met mij zeer waarschijnlijk vele andere consumenten van Naked Energy maar ook de echte rasechte consumentenbondleden, zou het op prijs stellen als jullie vermelden dat jullie niet het volledige aanbod hebben vergeleken.

Tevens zou ik het op prijs stellen als jullie transparanter communiceren, dat jullie (mogelijk) geld verdienen om consumenten aan Budget Energie te koppelen. Hetgeen ik niet erg vind, maar wees er wel transparant over dat er mogelijk goedkopere aanbieders zijn, die weigeren om jullie te betalen.

mvg,

Reactie van de Consumentenbond

aangevuld met commentaar van Naked Energy

Geachte heer/mevrouw J..,

Hartelijk dank voor uw bericht. 

Wanneer een energiecontract afloopt gaat deze automatisch over in een variabel contract met variabele tarieven. 

DIT IS NIET CORRECT. ALS EEN CONTRACT BIJ NAKED ENERGY AFLOOPT, DAN KRIJGT DE KLANT HIERVAN TIJDIG EEN BERICHT. DE KLANT HEEFT DAN ALLE TIJD OM EEN NIEUW CONTRACT TE HEROVERWEGEN, OF EEN ANDERE LEVERANCIER TE ZOEKEN. 

De besparing die wij laten zien is vergeleken met deze tarieven, op basis van het verbruik dat u heeft opgegeven. Er staat dus eigenlijk: “Wanneer uw contract afloopt en u een variabel contract met variabele tarieven krijgt, bespaart u xx euro door gebruik te maken van dit aanbod ten opzichte van geen actie ondernemen.” 

De besparing is dus niet vergeleken met uw huidige contract. Immers, wij zijn niet bekend met de tarieven van uw huidige contract. Aangezien u uw huidige contract niet tegen dezelfde tarieven kan verlengen, is het ook niet relevant om de besparing met het huidige contract te laten zien. Daarbij zou u, indien u overstapt terwijl u een contract heeft,  ook te maken krijgen met een overstapboete wegens contractbreuk, waardoor een eventuele besparing vaak weer teniet wordt gedaan.



U geeft aan dat u dit misleidend vindt, maar op onze website zijn wij hiet transparant over. Boven het screenshot dat u heeft gemaakt staat namelijk de volgende informatie: 
Om tot het geschat, indicatief voordeel te komen, hebben wij een voordeelberekening gemaakt. Omdat de leveringstarieven van je huidige contract ons onbekend zijn, hebben we een vergelijking gemaakt met een contract voor onbepaalde tijd met variabele tarieven dat je huidige leverancier aanbiedt. Als je contract voor bepaalde tijd afloopt en je zelf geen actie onderneemt, kom je bij je huidige leverancier automatisch in een contract voor onbepaalde tijd met variabele tarieven terecht. Als de variabele tarieven van het contract voor onbepaalde tijd van de door jou ingevulde huidige leverancier ons onbekend zijn, maken wij een vergelijking met de contracten voor onbepaalde tijd van de drie grote energieleveranciers: Vattenfall, Essent en Eneco.

DE TARIEVEN ZIJN BEKEND BIJ DE CONSUMENTENBOND. ECHTER ZE VERMELDEN ZE NIET. VERDER MAAKT DE CB EEN VERGELIJK MET PRIJZEN VAN HET HUIDIGE CONTRACT VAN DE KLANT DAT DE CB NIET KENT, MET EEN CONTRACT DAT DE KLANT NIET WIL AFSLUITEN.


Bij uw inschrijving heeft u opgegeven dat Naked Energy uw huidige leverancier is. De variabele tarieven van het contract voor onbepaalde tijd van Naked Energy zijn ons onbekend en daarom hebben wij dus de vergelijking gemaakt met deze contracten van de drie grote leveranciers. 

NAKED ENERGY STUURT AL HAAR TARIEVEN IN, MAAR ZELF DAN NOG WORDEN ONZE TARIEVEN NIET VERMELD DOOR DE CB.  VERDER STAAN ONZE ACTUELE EN HISTORISCHE TARIEVEN OP ONZE WEBSITE. DUS ZELFS AL ZOUDEN WIJ HET NALATEN DE TARIEVEN DOOR TE GEVEN, DAN NOG ZIJN ZE EENVOUDIG OP TE ZOEKEN. 

Leveranciers geven aan iedereen die hen een nieuwe klant aanlevert een vergoeding. Dat is voor ons niet anders en wij maken hier geen geheim van. Bij ons collectief mogen alle leveranciers die aan onze voorwaarden voldoen meedoen aan de veiling. 

WELKE VOORWAARDEN DIT ZIJN MAAKT DE CB NIET BEKEND. DE VOORWAARDEN KENNEN WIJ WEL..WIJ BETALEN HEN NAMELIJK NIET. EN DAT KOMT OMDAT ZIJ GEEN GOED VERGELIJK MAKEN. NIET VAN ONS EN OOK NIET VAN ENKELE ANDERE LEVERANCIERS. 

BIJ DE CONSUMENTENBOND REGEERT: HIJ DIE BETAALT IS HIJ DIE BEPAALT !


Heeft u nog vragen? Dan kunt u contact opnemen met de afdeling Energie & Telecom. U kunt ons op werkdagen tussen 9:00 en 17.30 bereiken via telefoonnummer 088 – 66 99 088

Met vriendelijke groet,
Consumentenbond

21 oktober 2020

Wereld in tech

Bron: Financieel Dagblad

Wat gebeurt er internationaal op het gebied van technologie en wetenschap? FD Futures brengt de laatste berichten over onderzoek en innovatie.

Foto: iStock

Stukjes Venus op de maan

Stukjes rots van Venus die door inslag van meteorieten op de maan terecht zijn gekomen kunnen duidelijkheid scheppen over de eventuele aanwezigheid van oceanen op de planeet in de beginperiode van het zonnestelsel. Door de destijds dunne atmosfeer rodn Venus konden meteorietinslagen bodemmateriaal de ruimte inslingeren en theoretisch de maan bereiken. cornelluniversity

Foto: iStock

Batterij vangt vraagpieken op

Netbeheerder Stedin vlakt met een speciale batterij stroompieken af die ontstaan door inductiekoken in een appartementencomplex in de Utrechtse wijk Overvecht-Noord. Om volledig van het aardgas af te kunnen, zijn veel appartementen van woningcorporaties overgestapt op inductiekoken. Dat zorgt rond 18:00 uur voor een piek in de vraag naar stroom. De batterij moet overbelasting van kabel en transformatorstation voorkomen. energeia.nl

Foto: iStock

Groene waterstof in Schotland

Windmolenparken en zonnepaneelweiden vormen de basis van een nieuw groen waterstofproject van het Schotse bedrijf voor duurzame energie Scottish Power, een dochter van het Spaanse Iberdrola. De met de schone energie opgewekte waterstof wordt gebruikt als brandstof voor bussen, veerboten en treinen. In het VK is waterstof een belangrijke pilaar onder klimaatdoelstellingen. guardian.com

Truck op zonne-energie

Vrachtwagenfabrikant Scania gaat als proef zonnepanelen installeren op daken van opleggers. Het dak van zo’n oplegger kan zo’n 14.000 kWh in een jaar genereren. In landen als Zweden kan dan 5 tot 10% brandstof worden bespaard, wat kan oplopen tot het dubbele in zonnige landen als Spanje. engadget.com

Kleine reactor voor kernfusie

Wetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology werken aan een compacte reactor voor kernfusie. De installatie, met de omvang van een tennisveld, zou onbeperkt energie moeten kunnen opwekken. Kernfusie wordt al decennia lang genoemd als duurzaam alternatief voor risicovollere, vervuilendere kernsplitsing. news.mit.edu

14 oktober 2020

Amsterdam wil nieuwste biomassacentrale toch nog niet kwijt

Bron: FD, Caitlin Stooker

Binnenkort opent een nieuwe biomassacentrale in Amsterdam. Ooit een prestigeproject, maar inmiddels is de glans ervan af: er is veel kritiek op biomassa, er zijn twijfels over de winstgevendheid en door de problemen van moederbedrijf AEB is ongewis wie de nieuwe eigenaar wordt.

Gecertificeerde houtsnippers in de biomassacentrale in Amsterdam. Die wordt momenteel getest.
Gecertificeerde houtsnippers in de biomassacentrale in Amsterdam. Die wordt momenteel getest.Foto: Ramon van Flymen voor het FD

In het kort

De nieuwe bio-energiecentrale blijft voorlopig in handen van afvalbedrijf AEB.

Vanaf december moet de centrale 27.000 huishoudens voorzien van warmte en stroom.

Maar de centrale is ook een mogelijk nieuw probleemdossier voor het noodlijdende afvalbedrijf.

Het beste van de rondleiding heeft hij tot het laatst bewaard. Cor Kamphuis, beheerder van de bio-energiecentrale (BEC), zwaait triomfantelijk de deur open. Vanuit deze hoek is de metershoge installatie in één oogopslag te overzien. Leidingen, cilinders en regelkasten. Het metaal blinkt nog. In het midden staan de twee gloednieuwe houtovens te brullen. ‘Mooi hè?’, verzucht Kamphuis.

De centrale in de Amsterdamse haven ging in juni voor het eerst aan en wordt deze maanden volop getest. ‘Nu geven we de fabriek plat gezegd op zijn donder. Testen op uitzonderlijke situaties’, zegt Kamphuis. In december moeten ‘alle vinkjes zijn gezet’. Daarna kan de centrale 27.000 huishoudens in de hoofdstad voorzien van warmte en elektriciteit. Daarvoor rijden er vijf dagen per week veertien vrachtwagens vol houtsnippers af- en aan. ‘Het is echt ouderwets fikkie stoken. Terug naar waar we vandaan komen. Maar dan schoner.’

De biomassacentrale had een nieuw prestigeproject moeten worden. Maar achter de glimmende installatie schuilt mogelijk een nieuw probleemdossier, want BEC is onderdeel van het noodlijdende AEB. Dat afvalbedrijf kwam vorig jaar in de financiële problemen, nadat de directie vier van de zes verbrandingsovens moest uitzetten. Mede door een geldinjectie van de gemeente Amsterdam, de eigenaar, bleef AEB overeind.

Sindsdien werken AEB, de gemeente en een bankenconsortium aan een herstelplan. Met de BEC als wisselgeld. De partijen wilden de centrale verkopen, daarmee zou AEB schulden kunnen aflossen. Vorige week meldde de gemeente Amsterdam echter daarvan nog even af te zien.Dus houdt AEB de houtovens nog even in eigen beheer. Maar het is de vraag of die centrale financieel winstgevend wordt. Tel daarbij de veranderde publieke opinie over biomassa op, en BEC is al controversieel voor de opening.

Leidingen, cilinders en regelkasten in de biomassacentrale in Amsterdam. Het metaal blinkt nog.
Leidingen, cilinders en regelkasten in de biomassacentrale in Amsterdam. Het metaal blinkt nog.Foto: Ramon van Flymen voor het FD

Bouwplannen

Het plan voor de Amsterdamse installatie is afkomstig van projectontwikkelaar, en voormalig medicus, Bob Busser (60) uit Wassenaar. Hij droomde van een duurzame energiecentrale met onder meer een verbrandings- en vergassingsinstallatie. Wanneer in 2016 zijn financiering vastloopt, benadert hij afvalverwerker AEB, eigendom van de gemeente Amsterdam, voor een overname van het project.

Die vrijage is niet onlogisch. AEB is samen met energiereus Vattenfall eigenaar en leverancier van het hoofdstedelijke warmtenet waarop ruim 30.000 huishoudens zijn aangesloten. Dat moet in twintig jaar tijd groeien naar 240.000 aangesloten huishoudens. Het is voor de gemeente een essentiële bouwsteen voor een CO2-neutrale hoofdstad. Pas in 2018, als bij Busser inmiddels het water aan de lippen staat, hapt AEB toe.

Van zijn oorspronkelijke plan is uiteindelijk weinig over. Het team van AEB – zonder Busser – kiest voor een eenvoudige, op snoeihout gestookte biomassacentrale. Een installatie die warmte en elektriciteit opwekt. Met de bouw is initieel een bedrag van ten minste €58 mln gemoeid. AEB strikt ASN Bank voor een financiering van €45 mln. De rest betaalt de Amsterdamse afvalverwerker zelf.

Halve crimineel

De centrale ligt naast de Coentunnel, pal naast de A10. In 2019 ging de schop de grond in. Sindsdien is met name de publieke opinie veranderd, merkt ook de 61-jarige bedrijfsleider Kamphuis. Voor de BEC werkte hij bij de centrale in Purmerend. ‘Daar kwam koning Willem-Alexander de centrale openen. Maar als je tegenwoordig hoort wat er wordt gezegd over biomassa, dan voel ik me net een halve crimineel.’

‘Als je tegenwoordig hoort wat er wordt gezegd over biomassa, dan voel ik me net een halve crimineel’

Het opwekken van energie en warmte door houtresten te verbranden, verdeelt de maatschappij en de politiek. Voorstanders zeggen dat het CO₂-neutraal is en helpt om de klimaatdoelen te halen, tegenstanders beweren juist dat het tegendeel wordt bereikt: meer CO₂ in de atmosfeer, die de aarde verder opwarmt. En dan is er nog de vraag waar de houtresten vandaan komen. In het geval van de BEC komen die ‘uit de regio’. Dat wil zeggen: binnen een straal van 150 kilometer rondom Amsterdam.

Een van de voornaamste tegenstanders van biomassacentrales is klimaatactivist Johan Vollenbroek. De opkomst is ‘wetenschappelijk aantoonbaar een ecologische ramp’, is zijn claim. Met zijn organisatie Mobilisation for the Environment, strijdt hij tegen de ‘primitieve’ energiebron: ‘Vuurtje stoken deden we 2000 jaar geleden.’ Ook heeft hij zijn twijfels over de houtvoorziening van de Nederlandse biomassacentrales. (zie kader)

Vollenbroek staat niet alleen. Ook in Den Haag kantelt de opvatting over biomassa. De Sociaal-Economische Raad adviseerde de subsidies af te bouwen, onder de regeringspartijen is twijfel. En ook onder de Amsterdamse burgers is er meer weerstand tegen de komst van biomassacentrales.

Een houtoven in de centrale
Een houtoven in de centraleFoto: Ramon van Flymen voor het FD

Vollenbroek heeft bezwaar aangetekend tegen de omgevingsvergunning van de bio-energiecentrale, die hij gemankeerd noemt. Zo ontbreekt in het rookgaskanaal een kalkinjectiesysteem: een systeem dat schadelijke zuren die vrijkomen bij het stoken van hout neutraliseert. Ook ontbreekt basale meetapparatuur. ‘Dat is wel zo makkelijk omdat je dan niet kunt zien of aan de wettelijke normen wordt voldaan én je geen boetes kunt krijgen’, zegt Vollenbroek.

De kwestie leidt ertoe dat AEB de biomassacentrale mogelijk alweer moet verbouwen voordat deze in gebruik is genomen. Daar hangt een prijskaartje aan van €2 mln, een bedrag waarin het projectbudget slechts gedeeltelijk voorziet.

Waar komt het hout vandaan?

In de Amsterdamse politiek leven ondertussen ook vragen over herkomst en beschikbaarheid van het hout dat de BEC wil gaan verbranden. Volgens Kamphuis gaat het straks om zo’n 110.000 ton per jaar tegen een kostprijs van €4,5 tot €6 mln.

Volgens de BEC is al dat hout gecertificeerd en daarmee herleidbaar als afkomstig uit ‘de regio’. Al is ‘regio’ met een straal van 150 kilometer een rekbaar begrip. Volgens Vollenbroek telde Nederland in 2019 zo’n 219 energiecentrales die hout als brandstof gebruiken. Een groot deel beweert allemaal dat ze ‘snoeihout uit de regio’ stoken, stelt hij. In werkelijkheid is er niet genoeg Nederlands snoeihout, zegt Vollenbroek. ‘En als je al het snoeihout weghaalt om op te stoken, dan blijft er niks meer achter om langzaam te vergaan. Dat leidt tot onherstelbare verschraling van de bodem. Dat zien we nu al op de zandgronden van de Veluwe gebeuren. Hout is goud voor de bodem van het woud, zeg ik altijd.’

Stilstaan is ook duur

En de testmaanden zijn al dure maanden, zo zonder significante omzet. Alleen al aan personeelskosten en financieringsrente is de BEC een slordige €2 mln per jaarkwijt, blijkt uit cijfers die het FD heeft opgevraagd.

Ook zonder die extra kosten is het de vraag of de centrale het financieel rondkrijgt. BEC moet het vooral van subsidie hebben, zo blijkt uit de cijfers. Moederbedrijf AEB rekent op een jaaromzet van €18 mln. Daarvan is €14 mln afkomstig uit de subsidieregeling Stimulering Duurzame Energie (circa 77% omzet is SDE, 12% warmte, 11% elektra). De meerjarige subsidietoezegging die AEB inmiddels op zak heeft, bedraagt in totaal ruim €203 mln. Mede daardoor rekent het bedrijf zelf op een minimale winst van €2 mln per jaar, voor belastingen.

Maar dan moeten de subsidie en de prijzen voor stroom en warmte niet gaandalen. Over die subsidie bestaat twijfel. Milieuclub MOB heeft naast de rechtszaken over de vergunning, eind september ook een verzoek ingediend om de subsidie in te trekken. Als er immers geen adequate vergunning is, een voorwaarde voor de SDE-subsidie, dan is de subsidie op grond van een onjuiste aanvraag verleend, is de redenatie van de club.

De winst zou kunnen oplopen als AEB een leiding legt van de biomassacentrale naar Bunge, een bedrijf dat bijna een kilometer verderop soja kraakt en daarvoor veel warmte nodig heeft. Dat zou Bunge serieuze reductie van CO2-uitstoot opleveren. De besprekingen daarover lopen nog, bevestigt AEB. Maar tussen de bedrijven ligt de A10 en dat maakt de aanleg kostbaar. Ook andere opties voor levering van industrial heat worden bestudeerd.

Foto: Ramon van Flymen voor het FD

Patatje met?

Het zijn zaken waar de eigenaar rekening mee zal moeten houden. Die blijft voorlopig AEB. Hoewel de biomassacentrale los zou worden verkocht, wordt die nu onderdeel van de voorgenomen verkoop van AEB, zo schreven de betreffende wethouders vorige week in een brief aan de gemeenteraad.

‘’Wordt het een patatje zonder? Of toch een patatje BEC?’

De grote vraag is of de nieuwe eigenaar van AEB de biomassacentrale er straks bij wil hebben: ‘Wordt het een patatje zonder? Of toch een patatje BEC?’, grapt een ingewijde. ‘Ik zou voor het laatste kiezen, maar die bal ligt straks toch echt bij de koper.’

De gemeente voelt de bui mogelijk ook hangen en wijst geïnteresseerde kopers voor enkel de biomassacentrale dan ook nog niet direct de deur: ‘De mogelijkheid wordt opengehouden dat AEB de BEC voortijdig aan een derde verkoopt’, zo staat in de raadsbrief.

Cor Kamphuis kan niet van wakker liggen van alle dossiers. Hij klapt nog maar eens een luikje open. Achter het raampje schuilt een inferno. ‘Moet je toch eens kijken. Mooi hè?’

8 oktober 2020

Plannen voor waterstoffabrieken genoeg, nu nog de miljardensubsidie

Bron: Financieel Dagblad, Caitlin Stooker

Waterstof is ongekend populair. Als alle plannen doorgaan, worden er de komende jaren minstens zeven grote waterstoffabrieken gebouwd in Nederland. Die kunnen alleen uit als het kabinet miljarden euro’s subsidie bijdraagt. En daar wringt het.

Bouw windmolenpark Borssele 1 en 2 op de Noordzee door het bedrijf Orsted. Groene waterstof kan worden gemaakt door overschotten elektriciteit uit windparken. Begin deze week maakten Orsted en Yara bekend dat ze een waterstoffabriek willen bouwen van 100 megawatt.
Bouw windmolenpark Borssele 1 en 2 op de Noordzee door het bedrijf Orsted. Groene waterstof kan worden gemaakt door overschotten elektriciteit uit windparken. Begin deze week maakten Orsted en Yara bekend dat ze een waterstoffabriek willen bouwen van 100 megawatt.Foto: Bas Czerwinski/ ANP

In het kort

Er liggen plannen voor zeven nieuwe waterstoffabrieken in Nederland.

Waterstof is zeer populair: er zijn veel toepassingen voor, zonder CO2-uitstoot bij de opwek.

Waterstof is duur, dus bedrijven willen subsidie van de overheid.

Begin deze week maakten Orsted en Yara bekend dat ze een waterstoffabriek willen bouwen van 100 megawatt. Het energiebedrijf en de chemische producent willen op zee opgewekte windenergie omzetten in zogeheten groene waterstof, om vervolgens groene ammoniak te produceren. Een baanbrekend project dat veel CO₂-uitstoot kan besparen, belooft het persbericht, mits de overheid een handje helpt.

Shell, BP, Nouryon en Engie hebben ook plannen voor een waterstoffabriek. Daarnaast spreekt het Havenbedrijf Rotterdam met nog twee andere grote partijen die de bouw van zo’n fabriek overwegen. Het gezamenlijk vermogen van alle geplande fabrieken gaat richting de 1000 megawatt. Ter vergelijking: de grote windparken op zee hebben een vermogen van 700 megawatt, wat overeenkomt met de het stroomverbruik van een miljoen huishoudens.https://localfocuswidgets.net/5f7de2dc2ec5b

De fabrieken die op de tekentafel liggen, zijn onrendabel. Voor 500 MW is er een subsidie nodig van tussen €1 mrd tot €2 mrd, zo stond in een schatting die het ministerie van Economische Zaken en Klimaat deze zomer met de Tweede Kamer deelde. Met de zeven nieuwe fabrieken die nu gepland zijn, zou de subsidie dus kunnen oplopen tot €4 mrd.

Subsidie is heikel

Dat geld is nodig omdat groene waterstof nu nog veel duurder is dan ‘grijze waterstof’, dat wordt gemaakt uit aardgas. Dus verlangen bedrijven prijscompensatie. Zonder rendement gaat geen enkel bedrijf investeren, maar subsidies zijn heikel.

De bouw van waterstoffabrieken mag van de Europese Commissie maar beperkt worden gesubsidieerd uit de SDE++, de belangrijkste Nederlandse subsidiepot voor duurzame energie (zie kader). Dit tot ergernis van Den Haag. Zo heeft D66 ‘investeren in pionierende projecten, zoals voor het opwekken van groene waterstof’ opgenomen in het verkiezingsprogramma. Het is ‘hoog tijd dat die Brusselse regels worden aangepast’, zegt die partij. Want met de Nederlandse subsidieregels voor duurzame energie, ‘kunnen we mooie waterstofprojecten ondersteunen’.

Greenpeace riep al op de subsidie voor groene waterstof te kenmerken als ‘innovatiesubsidie’. Daarmee zouden de Europese regels kunnen worden omzeild. Ook een woordvoerder van Wiebes zinspeelde vorige maand al op andere subsidieregelingen waar groene waterstofprojecten gebruik van zou kunnen maken. De versobering is daardoor ‘niet zo’n groot probleem’, aldus de woordvoerder.

Zo wordt er gespeculeerd op miljarden uit het onlangs gelanceerde ‘Wopke-Wiebes fonds’, het groeifonds waarmee het kabinet de Nederlandse economie wil versterken. Daarbij wordt er voor waterstof de parallel getrokken met wind op zee. Met miljardensteun creëert de overheid een markt, en als er schaal komt, wordt de waterstof steeds goedkoper, totdat er op een gegeven moment geen subsidie meer nodig is. Zoals het met offshore wind ook ging.

Buzzword in de energietransitie

Dat past volledig in de tijdgeest. Waterstof, zeker als dat is gemaakt uit groene stroom, is het buzzword in wat abstract de energietransitie heet.Want het stoot geen CO₂ uit. Ook zijn er veel toepassingen: vrachtwagens kunnen er op rijden, de industrie kan waterstof gebruiken bij processen met hoge temperaturen en het kan worden opgeslagen.

Orsted, dat groot is in windenergie, en kunstmestproducent Yara, willen met hun waterstoffabriek ‘koploper zijn in het creëren van een duurzame toekomst’. Shell wil een fabriek bouwen ‘om meer en schonere energie te leveren’. Tekenend voor de populariteit van waterstof is dat er al een studie is gedaan naar een waterstofbeurs: zoals er ook stroom wordt verhandeld, moet dat ook gebeuren met (groene) waterstof.

Het zijn bespiegelingen op een toekomstverwachting. In Nederland is één proeffabriek, van de Gasunie en deels gefinancierd door de Europese Unie, waar ook daadwerkelijk elektrolyse wordt toegepast. Die testlocatie bij Veendam heeft een vermogen van 1 megawatt. Ook elders in Europa is waterstof uit elektrolyse marginaal.

Realistisch?

De vraag is dan ook hoe realistisch de grootse plannen zijn. ‘Ik plaats mijn vraagtekens bij zoveel fabrieken’, zegt Machiel Mulder, hoogleraar Regulering van Energiemarkten aan de Rijksuniversiteit Groningen. Want om waterstof te maken hebben die fabrieken stroomoverschotten nodig, en dus hele lage prijzen, anders wordt de elektrolyse onbetaalbaar.

Met steeds meer elektrische auto’s, de aanhoudende bouw van datacenters die stroom slurpen en Nederland dat van het gas af moet, is het volgens Mulder zeer de vraag of er wel een overschot aan stroom zal komen. ‘Windparken worden aanbesteed. Als de prijzen voor stroom echt zo laag zullen worden, dan zal toch niemand meer windparken bouwen?’

Hij heeft berekend dat elektrolyse de eerste twintig jaar niet rendabel wordt. ‘De vraag is of je er dan zoveel geld in moet steken. Als ik dit zeg volgt altijd ”ja, maar”, en krijg ik te horen dat ik te pessimistisch ben over de ontwikkelingen.’ Zijn visie: subsidieer een fabriek, om ervan te leren. ‘Maar doe dit niet grootschalig.’

Verduurzaming van de industrie

Dat geluid wordt overstemd door voorstanders. Vooralsnog hebben de bedrijven nog niets besloten: het zijn ‘slechts’ plannen. Nouryon, de voormalige chemietak van AkzoNobel, is bij drie van de plannen voor waterstoffabrieken betrokken. De ‘finale investeringsbeslissing’ is nog niet gemaakt, zegt een woordvoerder. Maar het mantra van Nouryon komt overeen met dat van de hele industrie: groene waterstof is een belangrijke bouwsteen voor de verduurzaming van de industrie en chemie.

Een van de plannen van Nouryon is om samen met Tata een waterstoffabriek te maken. Dankzij de fabriek en de groene waterstof zou Tata ‘zelfs zonder CO₂-uitstoot staal kunnen maken’, zegt een woordvoerder. Met een kleine disclaimer: dat zal, gezien de kosten en de beschikbaarheid van groene waterstof niet voor 2040 gebeuren. En dan moet de fabriek er wel echt komen.

Lees ook:

Hoe Nederland de Europese waterstofkampioen kan worden

Groen of grijs?

Waterstof kan ‘groen’ zijn, of ‘grijs’. Grijze waterstof wordt gemaakt met aardgas, waarbij de CO₂ wordt afgesplitst. Groene waterstof kan worden gemaakt door overschotten elektriciteit uit windparken. Die stroom wordt met zogeheten elektrolyse omgezet in waterstof. Op dit moment heeft Nederland nog geen surplus aan windstroom.

Dus als hier nu waterstof zou worden gemaakt, is dat met stroom die wordt opgewekt door gas- en kolencentrales. De CO₂-zal uitstoot vooralsnog alleen maar toenemen, zei Brussel vorige maand. Daarom temperde de Europese Commissie de subsidiemogelijkheden via de SDE++.

Groene waterstof wordt altijd gemaakt met elektrolyse. Zeker is dat daarbij veel energie wordt verspeeld. Volgens schattingen gaat zo’n 30% van de opgewekte energie verloren om er waterstof van te maken. Als de waterstof vervolgens weer wordt omgezet in stroom, is er nog eens hetzelfde energieverlies. Dus de helft van de opgewekte stroom gaat verloren in de conversie van en naar waterstof.

7 oktober 2020

Windpark Veenkoloniën: van verzet naar verdrietige berusting

Bron: Financieel Dagblad, Carel Grol

Er was sabotage, er waren bedreigingen – en er was de vrees dat het daar niet bij zou blijven. Maar de bewoners van een nieuw windmolengebied in Drenthe hebben zich er bij neergelegd: die reusachtige machines komen er. Nu is de vraag hoe genereus de boeren die er aan gaan verdienen zullen zijn voor de mensen die straks in de buurt van de turbines wonen. ‘Het begin was fout, dat blijft altijd boven het park hangen.’

Nieuw-Buinen.
Nieuw-Buinen.Foto: Siese Veenstra voor het FD

In het kort

Windpark Drentse Monden Oostermoer begint gestalte te krijgen: de eerste turbine staat er.

Er zijn gesprekken tussen de bewoners en de boeren die het initiatief hebben genomen.

Onduidelijk is hoe hoog de compensatie gaat worden.

Het gaat hoe dan ook niet over enorme bedragen.

Als Piet Wolters met zijn blauwe Volkswagen Kever over de Dideldomweg rijdt, een streepje asfalt tussen de akkers, denk hij wel eens: dit is de mooiste plek van de wereld.

Hier komt hij weg, zoals de mensen uit deze streek zeggen. Wolters is geboren in Klazienaveen, zo’n veertig minuten naar het zuiden, en werkte decennialang op de basisschool in Gasselternijveen. Hij, de gepensioneerde leraar, is welhaast vergroeid met het veen.

Lintdorpen, bomenrijen, kanalen en akkerlanden waar weleens een hert doorheen dartelt. Velden met langgerekt uitzicht, met nauwe weggetjes waar af en toe een tractor overheen dendert en in de zomer pensionado’s pedaleren op e-bikes.

Piet Wolters in zijn Volkswagen Kever: 'Mooier dan dit landschap wordt het niet.'
Piet Wolters in zijn Volkswagen Kever: ‘Mooier dan dit landschap wordt het niet.’Foto: Siese Veenstra voor het FD

Dit is zien thoes. En mooier dan dit wordt het niet, al weet hij heus wel dat er mensen zijn die het land hier maar plat en leeg vinden. Dat is dan maar zo, Wolters houdt van deze streek.

Als hij nu over de Dideldomweg rijdt, en afslaat naar de net zo smalle Gasselterboerveenschemond – een asfaltweggetje waarbij auto’s de berm in moeten als er een tractor passeert – ziet hij een soort kolossale molshopen. Duinen van klei. Alleen zijn die niet gemaakt door dieren of wind, maar is dit mensenwerk en een omineus teken van wat komen gaat.

Dit zijn de funderingen voor windturbines.

Want dit is het hart van het windgebied. Ten westen van Stadskanaal, tussen dorpen als 1e Exloërmond, 2e Exloërmond en Gasselternijveenschemond komen 45 windturbines te staan.

Op dit moment staat er één. Bij 1e Exloërmond. 150 meter hoog, wieken van 60 meter, dus de piekhoogte is 210 meter. De slanke witte verschijning van de molen torent boven de velden uit.

Tegenover de turbine, aan de andere kant van de Drentse Mondenweg, wordt geheid. Metaal op metaal, klap na klap resoneert door de stilte van dit gebied. Op de rotonde in 1e Exloërmond liggen rijplaten. Vrachtwagens die straks de enorme turbines vervoeren, hoeven geen bocht te maken en kunnen gewoon rechtdoor.

Dit land begint langzaam te veranderen.

****

Nergens in Nederland waren de protesten tegen windenergie zo heftig als hier. Aannemers werden bedreigd. In de akkers rond Nieuw-Buinen waren kettingen gelegd, bedoeld om de combines – oogstmachines van al snel zo’n €200.000 per stuk – te saboteren. Een schuur ging in de hens.

‘In sommige delen van Nederland’ is het verzet tegen windmolens het laatste jaar geradicaliseerd, schreef de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in september 2018 in een rapport. Daarin werd geschreven over ‘bedreiging, intimidatie en vernieling’. Het probleem zijn niet eens zozeer de turbines, maar meer nog de besluitvorming. Dus niet dát ze er komen, maar hóé ze er zijn gekomen.

Lees ook de reportage uit 2018:

Windmolens verscheuren de Veenkoloniën

Windpark Drentse Monden Oostermoer is een initiatief van een aantal boeren uit deze omgeving. Bewoners van de dorpen waar de turbines zouden komen te staan, voelden zich gepasseerd. Zíj, die tussen de turbines zouden komen te wonen, waren niet gekend in de plannen. Plannen van nota bene hun eigen buren.

In december 2009 is het initiatief voor een windpark gemeld bij het ministerie van Economische Zaken. Op 8 juli 2010 stuurde de minister een brief aan de initiatiefnemers, waarin werd aangegeven dat de rijkscoördinatieregeling voor dit project zal worden ingezet. Met die wet kan het Rijk provincies en gemeentes buitenspel zetten en bevoegdheden naar zich toetrekken voor het verlenen van vergunningen. De inwoners van Gasselternijveenschemond en omgeving wisten toen nog van niets.

Ze hadden het gevoel dat ze voor een voldongen feit stonden. Honderden klachten kwamen er, met zienswijzen en verzoeken om aanpassingen. Er waren inspraakavonden waarbij de beveiliging was opgeschroefd. De gemeente keerde zich tegen de plannen. Tot aan de Raad van State is er geprocedeerd.

Alles werd van tafel geveegd.

Dus is het sentiment hier in de streek: een klein aantal boeren wordt vermogend ten koste van de welvaart van duizenden mensen. Materiële welvaart vanwege dalende huizenprijzen voor woningen die dichtbij zo’n windreus staan, maar ook immateriële welvaart. Want het uitzicht is voor altijd aangetast. Verwoest, vinden veel mensen.

Maar het park, dat wordt gebouwd. Al dient er volgende week nog wel een kort geding, omdat de bouwvergunning mogelijk in strijd zou zijn met Europese milieuregels en dus, volgens de tegenstanders, ingetrokken of opgeschort moeten worden. De vraag is hoe kansrijk dat is.

****

Wolters kon het zien, vanuit zijn achtertuin, waar hij uitkijkt op de Dideldomweg. Er kwam werkverkeer op het land. Vrachtwagens, busjes, asfaltmachines. De laatste tijd zijn het vooral betonwagens. De hele dag door. Witte betonmolens met een brede blauwe streep, en de bedrijfsnaam: OGB. Af en aan rijden ze.

Er kwamen nieuwe asfaltweggetjes. Doodlopende afslagen naar waar straks de turbines komen te staan. Nu zijn dat de kleiduinen, met mannen in overall, graafmachines op rupsbanden, four wheel drives, chemische toiletjes.

Het windgebied is een langgerekte bouwplaats, al ziet het ongeoefende oog daar weinig van behalve de gele borden voor het zware verkeer naar de bouwplaatsen. Gebouwd wordt er midden in de akkers. Die bouwplaatsen zijn niet toegankelijk vanaf de openbare weg. En een bouwplaats in de verte, dat is niet storend.

Nog niet.

Maar dat zal nog wel veranderen, denkt Wolters. Wacht maar tot de turbines er echt staan. Dan kan niemand er meer omheen. En dan? Mee leren leven, dat is uiteindelijk het enige dat de mensen kunnen.

Hij, Piet Wolters uit Gasselternijveen, had wel bezwaar ingediend tegen de komst van het windpark. Een formulier ingevuld en zijn bedenkingen geuit over de enorme turbines die tussen de dorpen in komen te staan. Maar dat was kansloos. Net zo kansloos als de oppositie van alle andere mensen die straks ongevraagd tussen de metalen reuzen wonen.

Uiteindelijk sloot Wolters zich aan bij De Brug, de dorpscoöperatie. Hij werd voorzitter. Misschien kon zo’n coöperatie het leed, op een of andere manier, toch nog iets verzachten.

****

De Brug is weer vertegenwoordigd is de Omgevingsadviesraad. Met twee mensen, zoals ook Gasselternijveenschemond, Nieuwediep en Gieterveen elk vertegenwoordigd zijn door twee mensen. Eens in de zoveel tijd praten de dorpen – in Gasselternijveen wonen bijna tweeduizend mensen, in Gieterveen duizend – nu met de windboeren.

Het is simpel, zegt Wolters in een vergaderruimte op de eerste verdieping van De Spil, het dorpshuis van Gasselternijveen waar ook een bibliotheek en een ouderenvoorziening is, en waar een school tegenaan schurkt. ‘Als we niet in gesprek zijn, dan krijgen we niets.’

Direct omwonenden krijgen compensatie. Dat is wettelijk geregeld. Maar de hoop is dat de windboeren nog iets extra’s doen, bovenop die verplichte compensatie.

‘In het begin hebben we veel moeite gedaan om de communicatie op gang te brengen’

Kai Waterreus, secretaris van de dorpscoöperatie, over de gesprekken tussen bewoners en de windboeren

‘In het begin hebben we veel moeite gedaan om de communicatie op gang te brengen’, zegt Kai Waterreus. Hij is gepensioneerd TNO-medewerker en secretaris van De Brug. Hij zit aan tafel met de windboeren. In 1999 kwam hij vanuit Westbroek, bij Utrecht, naar Drenthe, en in 2011 verhuisde hij naar Gasselternijveen. Zoals hij het zelf zegt: voor de vierkante meters en de kubieke meters. Dus voor de rust en de ruimte.

Kai Waterreus van de dorpscoöperatie: 'De gesprekken met de boeren gaan nog steeds niet makkelijk.'
Kai Waterreus van de dorpscoöperatie: ‘De gesprekken met de boeren gaan nog steeds niet makkelijk.’Foto: Siese Veenstra voor het FD

‘De boeren hebben de indruk gewekt dat er misschien iets extra’s komt’, zegt Waterreus. ‘Maar of dat zo is moeten we nog afwachten. En voor bewoners gaat het ook niet om duizenden euro’s.’

Deze gesprekken zijn eigenlijk de reparatiewerkzaamheden voor iets dat in het begin fout is gegaan, vertelt Waterreus. ‘Dat blijft altijd boven het windpark hangen. Ons vertrekpunt is een eerlijker verdeling tussen de lusten en lasten. Dat had veel eerder moeten gebeuren.’

Wolters: ‘De gevolgen zijn groot. Het vertrouwen in de overheid is hier nooit optimaal, maar is nu helemaal weg.’

Waterreus: ‘Binnen de ellende, proberen we nu toch wat goed te doen. Met de Omgevingsadviesraad hebben we routes uitgestippeld, zodat betonwagens niet door het dorp komen.’

Wolters: ‘Ik kom veel in de voetbalkantine. Tot voor kort zeiden ze: “Maak je niet zo druk”, als ik over de windmolen begon. Dan vonden ze me lastig. Maar nu wordt er over gesproken.’

Want nu de eerste turbine er staat, komt niemand er meer onderuit. Soms werken er, verspreid over de bouwplaatsen, tweehonderd mensen in het windgebied. Voor elke turbine komen vijfenveertig tot vijftig betonwagens hun lading afleveren. In elke turbine komt zo’n vier kilometer aan leidingen.

En toch, een escalatie van de protesten, waar de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid twee jaar geleden voor waarschuwde, dat verwachten ze niet. Althans, niet de mannen in Gasselternijveen.

****

Nieuwediep ligt verderop. Via de Didelomweg, de Kopweg en de Langestraat. Vier kilometer door de akkers, tot aan het kanaal met eindeloze lintbebouwing. Musselkanaal, Stadskanaal, Nieuwediep, Eexterveenschekanaal, Annerveenschekanaal: kilometers lang staan er keurige huizen langs een kanaal dat met een liniaal door het veenlandschap lijkt te zijn getrokken.

Klaas Muntjewerff is eigenaar van ABC Hekwerk in Nieuwediep. Zijn ouders wonen in dat dorp, zelf woont hij een paar kilometer verderop in Stadskanaal. Eén ding is duidelijk, zegt Muntjewerff aan tafel in de ontvangstruimte van ABC Hekwerk: iedereen vindt de turbines lelijk. ‘Ik heb in elk geval nog nooit iemand gehoord die ze mooi vindt.’

‘Ik heb in elk geval nog nooit iemand gehoord die ze mooi vindt’

Klaas Muntjewerff, over de turbines die straks vlakbij zijn bedrijf komen te staan

Maar verder? Het blijft een gespreksonderwerp, maar minder dan twee jaar geleden. Muntjewerff kent ondernemers die zich terugtrokken vanwege bedreigingen. ‘Dat was geen grootspraak. De mensen die de bedreigingen stuurden, waren goed op de hoogte.’

In juni vorig jaar hield de politie drie mensen aan vanwege de bedreigingen. Een man van 61 uit 2e Exloërmond, een man van 58 uit Meeden en een 50-jarige man uit Nieuw-Buinen. Het drietal werd aangehouden ‘vanwege hun mogelijke betrokkenheid bij de asbestdumpingen en dreigbrieven die verband houden met de geplande aanleg van windmolenparken in de provincies Drenthe en Groningen’, zo meldde de politie.

Foto: Siese Veenstra voor FD

Ben Timmermans is de aannemer uit Nieuw-Buinen die werd bedreigd en zich terugtrok. Hij spreekt over een ‘heel vervelende periode’, maar wil niet in de media zo lang de strafzaak nog onder de rechter is.

Sinds de aanhoudingen is het rustiger, vindt Muntjewerff. Afgezien van de boeren die initiatief namen voor het windpark, kent hij geen voorstanders van de turbines. Wel ‘neutralen’. Dat is een groep waar hij zichzelf ook toe rekent. Ze balen ervan dat het park er komt, maar zien ook dat het onafwendbaar is, dus gaan verder met hun leven en proberen zich er zo min mogelijk aan te storen.

Bovendien staat hij er tweeledig in. Muntjewerff heeft er werk van. Drentse Monden is het enige gebied in Nederland waar hekken komen te staan aan de voet van de turbines. Tweeënhalve meter hoog, zodat niemand er bij kan. ABC Hekwerk zal meer dan twee kilometer hekwerk leveren. ‘Zo’n order komt voor ons ook niet elke dag voorbij.’

Maar hij denkt dat de verhoudingen tussen de boeren en veel mensen in de Drentse Monden nooit meer goed komt. Al begrijpt Muntjewerff de boeren ergens ook wel. Zij zijn ondernemers. ‘Als ik een stuk land had, verder van mijn huis, zou ik het misschien ook doen. Want ze kunnen nooit zoveel verdienen met boeren als met wind. Alleen zeggen ze dat niet hardop.’

‘Persoonlijk koester ik geen wrok’

Klaas Muntjewerff

Vanuit zijn kantoor zal hij straks zicht hebben op de turbines. Natuurlijk snapt hij ook dat er ‘iets moet worden gedaan’ met energie. Maar waarom hier, en waarom op deze manier? Het is jammer, zegt Muntjewerff. ‘Natuurlijk zullen mensen moeilijker hun huis kunnen verkopen. Dat geloof ik direct. Maar persoonlijk koester ik geen wrok.’

****

Het FD benadert drie initiatiefnemers van het windpark, voor hun kant van het verhaal. De eerste kan vanwege zijn gezondheid niet reageren, de tweede geeft geen antwoord op telefoontjes en mail, de derde verwijst naar Elzo Springer. Dat is de woordvoerder van het windpark.

Springer is een voormalig journalist, die werkt in Deventer en keer per week naar Nieuw-Buinen rijdt, waar hij het windpark ziet verrijzen. Het beeld in de streek verandert, zo ervaart Springer. Hij krijgt telefoontjes van omwonenden. “Het gebeurt, dus laten we er nu maar profijt uit halen”, dat is de strekking. Eerder was het: als we praten, geven we toe.’

Het windpark gaat in gesprek ‘met alle bewoners die dat willen’, zegt Springer. Daarnaast zijn er nu ‘zeer regelmatig’ gesprekken met de bewoners in de Omgevingsadviesraad. Zijn oordeel over het overleg met de omwonenden: ‘Die gesprekken gaan goed.’

Maar gevraagd naar de totstandkoming van het park en spanningen in het gebied houdt Springer het kort. ‘Onze ervaring is dat veel media-aandacht in het verleden slechts leidde tot het innemen van oude stellingen’, mailt hij na eerder telefonisch contact. ‘In een tijd waarin we juist merken dat we naar elkaar toegroeien met omwonenden, zitten we daar nou net niet op te wachten.’

‘Onze ervaring is dat veel media-aandacht in het verleden slechts leidde tot het innemen van oude stellingen’

Woordvoerder Elzo Springer van het windpark

Journalisten checken de feiten niet, stelt Springer. ‘“Hoor” meldt telkens weer dat “herenboeren” dit plan maakten. “Wederhoor” is dat honderd boeren gezinnen al tien jaar investeren in 33 windturbines. Dit is een extra bedrijfstak.’

Eigenlijk wil Springer alleen meewerken als hij vooraf alle citaten van iedereen kan inzien. ‘Helaas zijn er veel fabels en broodje-aap-verhalen’, motiveert de woordvoerder zijn opstelling.

Wim Wolters is directeur van het windpark. Hij zou die fabels kunnen ontkrachten. Maar hij wil niet praten, is het antwoord van Springer. Net zo min als de initiatiefnemers. Wim Wolters is wel bereid op enig moment een interview te geven ‘maar dan uitsluitend als een gesprek met hem, ingaand op de energietransitie en stappen die in Drenthe zijn gemaakt. Hij wil echter nadrukkelijk de garantie dat dat interview niet wordt gebruikt als onderdeel van een groter verhaal met andermaal een rol voor de afnemende groep fanatieke tegenstanders’.

In een laatste telefoontje herhaalt de voormalig journalist Springer zijn standpunten. Verhalen zijn vaak vooringenomen, zegt hij. ‘Windmolens zouden op subsidie draaien. Wat wij nu aan het bouwen zijn, daar zit nog geen stuiver subsidie in, maar toch lees ik overal dat windmolens op subsidie draaien.’

Maar het is evident dat de turbines die er straks staan subsidies zullen ontvangen. Zo heeft iedereen zijn eigen kijk op de feiten.

****

Maar als er zoveel verzet was, waarom is het windpark er dan gekomen? ‘Ik vind: we hebben een afspraak en die komen we na’, zegt Tjisse Stelpstra, gedeputeerde van de ChristenUnie, in zijn kantoor op het provinciehuis aan de rand van Assen. De plannen lagen er al toen hij in 2015 aantrad. Er was een om omgevingsvisie, waarin ‘zoekgebieden voor wind’ waren opgenomen. Met daarin de mogelijkheid tot een windpark in de Veenkoloniën.

Foto: Siese Veenstra voor FD

De provincie Drenthe had zich gecommitteerd aan windenergie. Voor 285 megawatt. Dat kon dus in het gebied rond 1e en 2e Exloërmond. Aanvankelijk zouden er vijftig turbines komen, dat zijn er 45 geworden. ‘Een man een man, een woord een woord’, zegt Stelpstra over de plannen van de provincie Drenthe. Bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen, in jargon.

Hij heeft vaak gesproken met toenmalig minister Henk Kamp van Economische Zaken. De communicatie vanuit het Rijk, die de regie naar zich toe had getrokken met de rijkscoördinatieregeling, ‘liep niet over van empathie’, vindt Stelpstra. ‘Er was geen enkele ruimte voor wijzigingen, zo is mijn overtuiging. Als dit windpark niet door zou gaan, zouden we ergens anders in de provincie alsnog een ander windpark moeten inpassen.’

‘Als dit windpark niet door zou gaan, zouden we ergens anders in de provincie alsnog een ander windpark moeten inpassen’

Gedeputeerde Tjisse Stelpstra (ChristenUnie) van de provincie Drenthe

Begin februari 2018 werden er in Drenthe en Groningen pamfletten opgehangen, waarop Stelpstra stond afgebeeld als kampbeul. Ook op het muurtje tegenover zijn huis. ‘Dat is een verschrikkelijke belediging. Ik heb aangifte gedaan.’

Toch snapt hij de mensen die het gevoel hebben dat het windpark er is doorgedrukt. Er is indertijd wel gesproken met bewoners, maar er is nooit een dialoog gevoerd, zegt Stelpstra. Al ervoer hij ook hoe lastig dat was. ‘Want het heeft geen zin om in gesprek te gaan als er maar één uitkomst mogelijk is: die turbines moeten weg.’

En nu is het windpark een fait accompli. ‘De felheid lijkt te zijn afgenomen. Maar of de situatie ook echt genormaliseerd is weet ik niet.’ Wat hij wel weet: ‘Drenthe is hier een voorbeeld van hoe je het niet moet doen.’

****

Intussen proberen Piet Wolters en Kai Waterreus vooral positief te zijn. Voor Gasselternijveen heeft coöperatie De Brug grootse plannen, zegt Wolters. ‘We willen het water weer terugbrengen.’

Ooit liep ook hier een kaarsrecht kanaal. Dat is gedempt, maar de coöperatie wil een deel van het kanaal weer opnieuw uitgraven. Zodat er een watertje komt, pal voor de kerk, het voormalige gemeentehuis en het hotel, de monumentale gebouwen in het hart Gasselternijveen. Wolters: ‘We willen er een mooi en leefbaar dorp van maken.’

Lukt dat, als het aan een kant wordt geflankeerd door windturbines? Soms is het lastig om niet te vervallen in cynisme, merken de mannen. Waterreus: ‘Straks kun je tegen de turbines aankijken of er onderdoor kijken, maar je kunt ze niet wegdenken.’

En het vertrouwen in de boeren is broos. Ook over de compensatie, waar de dorpen zich hard voor maken. ‘We moeten ze vragen om een gunst’, zegt Waterreus die soms met hen om tafel zit. ‘Uiteindelijk gaat het om de pegels. En het gevoel dat we worden afgescheept met kraaltjes en spiegeltjes. De gesprekken gaan nog steeds niet makkelijk.’

Ondertussen zien ze om zich heen het landschap veranderen.

1 oktober 2020

Tennet zoekt op zee naar defect in Deense kabel

BRON: FINANCIEEL DAGBLAD

Kink in de kabel

De Cobrakabel is een jaar geleden opgeleverd en nu zijn er problemen

Met een schip gaat netbeheerder Tennet proberen te vinden waar in zee de problemen zijn

De kabel wordt opgegraven, gerepareerd en weer in zee gelegd

Tennet is hier tegen verzekerd

De splinternieuwe kabel is 325 kilometer lang, kostte ruim €600 mln en is sinds dit weekend defect: de Cobrakabel die Nederland verbindt met Denemarken. Zeker is dat de stroomkabel, vorig jaar opgeleverd, er zo’n drie maanden uit ligt.

Dat meldt netbeheerder Tennet, na eerdere berichtgeving door vakblad Energeia. Dit weekend is ergens in de kabel iets stuk gegaan. Tennet, 100% in handen is van de Nederlandse staat en eigenaar van het hoogspanningsnet, heeft eerst onderzocht of de storing aan land is ontstaan of rond het hoogspanningsstation. Dat bleek niet het geval.

Schip uitvaren

‘Wij zijn gisteren met de eerste indicatieve metingen vanaf land gestart’, zegt een woordvoerder. Tennet stuurt een toon of een puls door de kabel om te onderzoeken waar ongeveer het defect in de kabel zit. Vervolgens zal er, mogelijk nog deze week, een schip uitvaren om op zee en dichtbij de vermoedelijke foutlocatie nogmaals een toon of een puls door de kabel sturen, om de exacte foutlocatie te bepalen.

Daarbij kijkt Tennet ook naar de oorzaak: of er bijvoorbeeld een ankersporen zichtbaar zijn op de kabel. De stroomkabel lag minstens anderhalve meter in de zeebodem. Als de exacte foutlocatie is ontdekt wordt de kabel uitgegraven, gerepareerd, getest en uiteindelijk opnieuw ingegraven.

In- en uitvoer

Tennet verwacht dat de reparatie tweeënhalve maand tot drie maanden gaat duren. In die tijd ligt de kabel er helemaal uit, en zal er dus geen stroom van en naar Denemarken gaan. De Cobrakabel loopt vanaf de Eemshaven via Duitsland naar Endrup.

Nederland kan door de kabel goedkope Deense stroom invoeren. Andersom, wanneer in Denemarken de stroomprijzen hoger zijn dan hier, kan elektriciteit dus worden geëxporteerd naar Endrup en verder. De Cobrakabel heeft een vermogen van 700 MW.

Zeer kostbaar

Tennet kan nog niet zeggen wat deze reparatie gaat kosten. Zeker is wel dat de kabels op zee zeer kostbaar zijn. Tennet heeft ook de windparken voor de Zeeuwse kust aangelegd. Daar werd gerekend op tussen de €2,5 mln tot €3 mln per kilometer, inclusief de installatie en het leggen van die kabel.

Maar zelfs wanneer de herstelwerkzaamheden uitdraaien op een miljoenenproject, is dat niet iets wat Tennet – en daarmee uiteindelijk de belastingbetaler – zal voelen. ‘We zijn hier voor verzekerd’, zegt de woordvoerder. Naast de Cobra heeft Nederland ook nog verbindingen met Engeland en Noorwegen. De Nordnedkabel naar Noorwegen is eerder tweemaal eerder enkele maanden uit bedrijf geweest: een keer vanwege problemen met de kabel in zee, en keer vanwege haperingen aan land bij de dijk in de Eemshaven. Maar zeker in zijn begin jaren lag het stroomverkeer over de kabel regelmatig stil.

29 september 2020

Valse start hernieuwde kernenergiediscussie

bron: Financieel Dagblad

Kernenergie is terug op de agenda. Minister Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes (VVD) gaat in opdracht van een meerderheid van de Kamer een marktconsultatie doen: onder welke voorwaarden zijn partijen bereid te investeren in kernenergie in Nederland?

Als het aan de VVD ligt, worden er drie tot tien centrales gebouwd. Het is goed dat kernenergie, na jaren in het verdomhoekje te hebben gezeten, weer als klimaatvriendelijke optie serieus wordt genomen. Maar ook opvallend. 

In het vorig jaar gesloten klimaatakkoord speelde kernenergie namelijk geen enkele rol. Reden daarvoor: nieuwe kerncentrales kunnen nooit voor 2030 klaar zijn, het ankerpunt voor het klimaatakkoord.

Nederland koos dus voor wind en zon. Of zoals Pieter Boot, hoofd Klimaat bij het Planburau voor de Leefomgeving, het vorig jaar formuleerde: ‘Als je eenmaal voor veel wind en zon hebt gekozen heb je daarmee een keuze tegen kernenergie gemaakt.’ Dat blijkt. Voor wind- en zonne-energie is sinds 2008 alleen al aan SDE-subsidie (Stimulering Duurzame Energie) ruim €11 mrd uitgekeerd. Kernenergie kon op die regeling geen aanspraak maken.

Dat is onverstandig. De cruciale opgave om klimaatverandering tegen te gaan, is al lastig genoeg. Het uitsluiten van technieken maakt dat alleen maar moeilijker. En ook al duurt de bouw van kerncentrales langer, ook na 2030 heeft Nederland een betrouwbaar en betaalbaar CO₂-vrij energiesysteem nodig.

Kernenergie kan daarin een rol spelen als regelbare stroombron, het kan warmtenetten voeden en zo de afhankelijkheid van aardgas in Nederland helpen verminderen. Bovendien kan met kernenergie waterstof worden gemaakt, waarbij geen CO₂ vrijkomt. Belangrijk om de zware industrie in Nederland minder fossiel te maken.

Dat kernenergie weer als optie wordt gezien is dus toe te juichen. Het is nu zaak te onderzoeken of en op welke manier dat het meest kosteneffectief kan. Daarbij moet niet alleen gekeken worden naar de kosten van de individuele energiebronnen, maar naar de totale systeemkosten. Voor zon en wind betekent dat onder ander het meenemen van de vereiste back-up voor als het weer de productie stillegt, voor kernenergie de opslag van afval.

Wiebes presenteerde afgelopen week al een rapport met die berekeningen, waaruit blijkt dat kernenergie goedkoper is dan wind en zon. Probleem van dat rapport is dat het is uitgevoerd door een Oostenrijks bureau dat is opgericht door mensen van het Internationaal Atoomagentschap en vooral in de nucleaire sector werkt. Niet onafhankelijk dus, waarmee Wiebes een valse start gaf aan een op zich zinvolle discussie.

24 september 2020

Riverstone kan gouden deal sluiten met sluiting kolencentrale

Bron: Financieel Dagblad, Carel Grol

De centrale van Riverstone op de Tweede Maasvlakte.
De centrale van Riverstone op de Tweede Maasvlakte.Foto: Robin Utrecht/ANP

In het kort

Het kabinet wil een van de drie resterende kolencentrales snel sluiten.

De eigenaren kunnen aangeven tegen welke prijs ze dat willen doen.

Voor investeerder Riverstone lonkt nu een aantrekkelijke transactie.

In de complexiteit van de economie zijn enkele van de grondbeginselen ontstellend simpel. Wie de laagste kostprijs heeft, of de kleinste investering, is als eerste uit de kosten. Daarom lonkt voor de Amerikaanse investeerder Riverstone het meeste profijt bij een ‘veiling’ die het ministerie van Economische Zaken heeft uitgeschreven voor de drie resterende kolencentrales van Nederland.

Die centrales staan er zo’n vijf tot zes jaar. Ze zijn dus fonkelnieuw. In 2030 moeten mogen ze sowieso geen stroom meer opwekken met steenkool, maar de regering wil een ervan zo snel mogelijk sluiten. Daarmee kan Nederland makkelijker de klimaatdoelen halen, en ook eerder voldoen aan het Urgenda-vonnis dat het kabinet heeft gedwongen om meer te doen tegen de uitstoot van broeikasgassen.

Afgelopen vrijdag stuurde minister Eric Wiebes een brief naar de Tweede Kamer, waarin hij een soort veiling aankondigde. Zoals energiemaatschappijen bij wind op zee konden aangeven tegen welke prijs ze een windpark willen aanleggen in de Noordzee, zo kunnen RWE, Uniper en Riverstone een ‘bod’ inleggen tegen welke prijs ze hun centrale willen sluiten.

Geen blanco cheque

Ter voorkoming van een blanco cheque zit daar een maximum op. ‘De aanvragers kunnen maximaal € 328.000 subsidie per gesloten megawatt ontvangen’, aldus de brief.

Wat zijn de centrales waard? De kolencentrale die het Duitse RWE in de Eemshaven liet bouwen, heeft een vermogen van 1560 megawatt. Bij een maximumprijs van ruim drie ton per megawatt komt de compensatie uit op €510 mln. De bouw kostte €2,5 mrd. Dat is een kolossaal gat.

De centrale van het eveneens Duitse Uniper in de Tweede Maasvlakte is er een van 1100 megawatt. Het maximale bedrag dat Uniper kan ontvangen is €360 mln. De centrale kostte € 1,6 mrd. Ook een gapend verlies.

Package deal

Riverstone springt er beter uit. Een jaar geleden kocht deze Amerikaanse investeerder een kolencentrale van het Franse Engie op de Tweede Maasvlakte. De bouwkosten van de centrale bedroegen €1,4 mrd. Riverstone, opgezet door twee ex-bankiers van Goldman Sachs, betaalde daar een fractie van, naar schatting zo’n €200 mln. Bovendien was het een samengestelde transactiewant de Amerikanen kochten voor dat bedrag ook nog drie kolencentrales in Duitsland.

De centrale heeft een vermogen van 731 megawatt. De maximale compensatie is €240 mln, en dat is zeker meer dan wat Riverstone heeft betaald. Bovendien, als de investeerder daadwerkelijk de €240 mln ontvangt, staan die andere drie centrales gratis in de boeken.

Hogere stroomprijzen

Riverstone heeft een kantoor in Amsterdam, maar mijdt elke publiciteit. Marktvolgers vermoeden dat de investeerder een bod zal doen in deze ‘compensatieveiling’ van Wiebes. Riverstone zelf wil er niets over kwijt. ‘We zullen er zorgvuldig naar kijken’, zegt een externe woordvoerder.

Toen het kabinet dit voorjaar meldde dat elektriciteitsproductie van de drie nieuwe kolencentrales nog dit jaar fors zou worden verlaagd, stelde Riverstone al dat het ‘graag’ het gesprek aangaat met Wiebes. De investeerder met onbekende aandeelhouders zei daarbij te willen ‘verkennen op welke wijze de exploitanten van kolengestookte elektriciteitscentrales kunnen bijdragen aan de verplichtingen voor de Staat zoals die voortvloeien uit het Urgenda-arrest’, zo meldde energienieuwsdienst Energeia.

Maximale compensatie

Nu is er dus de veiling. Is dat een goede deal voor Riverstone? Wel als de maximale compensatie werkelijkheid wordt. Of dat ook gebeurt, moet nog blijken. In de brief van Wiebes staat dat er ‘objectief moet worden vastgesteld dat het verdienvermogen van de kolencentrale’ tot 2029 ‘hoger is dan het subsidiebedrag dat wordt aangevraagd’.

Kan de kolencentrale de komende negen jaar wel meer dan €240 mln verdienen? Dat is eigenlijk niet aan te geven. De toekomstige stroomprijs laat zich bijzonder lastig voorspellen. Dat hangt samen met een reeks variabelen: waaronder de gasprijs, de CO₂-prijs en de hoeveelheid groene energie. En vooral dus met het beleid van de overheid.

Eindspel

Vervolgens is nog de vraag of RWE ook gaat ‘bieden’ in de compensatieregeling. Misschien gaat de Duitse energiemaatschappij zijn centrale aanbieden tegen een prijs onder het maximum. Dan moet ook Riverstone lager bieden dan €328.000 per megawatt, om kans te maken op de compensatie.

Het eindspel voor de kolencentrale is dus nog niet gespeeld. Een ding is zeker. Riverstone kocht de centrale in Rotterdam voor een fractie van de nieuwprijs. Zelfs als de investeerder helemaal niet wordt gecompenseerd, zijn de verliezen een stuk kleiner dan het geval is bij RWE en Uniper. En als de veiling goed uitpakt, lonkt er een gouden deal voor Riverstone.