Energiebedrijven lopen niet warm voor nieuwe kerncentrale

23 september 2020

Bron: Financieel Dagblad Olra McDonald

De kerncentrale Borssele in Zeeland is de enige kerncentrale in Nederland voor energie-opwek. Een politieke meerderheid wil graag dat er een centrale bijkomt om klimaatdoelen te halen. Kernenergie heeft namelijk geen CO₂-uitstoot.
De kerncentrale Borssele in Zeeland is de enige kerncentrale in Nederland voor energie-opwek. Een politieke meerderheid wil graag dat er een centrale bijkomt om klimaatdoelen te halen. Kernenergie heeft namelijk geen CO₂-uitstoot.Foto: Branko de Lang/ ANP

In het kort

Een politieke meerderheid wil een nieuwe kerncentrale bouwen in Nederland.

Bij kernenergie komen geen broeikasgassen vrij.

Energiebedrijven actief in Nederland zien alleen niets in het politieke plan.

De overgrote meerderheid zal niet investeren in een nieuwe kerncentrale in Nederland.

De meeste Nederlandse energiebedrijven willen geen nieuwe kerncentrale bouwen in Nederland, ook niet als hier subsidie voor beschikbaar komt. Het plan van de VVD en het CDA voor kernenergie dat donderdag werd gelanceerd, kan wat hen betreft gelijk de prullenbak in. Dat blijkt uit een rondgang van het FD langs de grootste energieproducenten in Nederland.

De politieke partijen met VVD-leider Klaas Dijkhoff voorop dienden donderdag een motie in voor een marktconsultatie onder welke voorwaarden partijen bereid zijn te investeren in kernenergie in Nederland. Ook gaat onderzocht worden welke financiële steun daarbij kan helpen.

Kernenergie is CO₂-vrij

Bij het maken van kernenergie komt geen uitstoot van het broeikasgas CO₂ vrij. Het terugdringen van CO₂ is essentieel om klimaatdoelen te halen om de aarde niet te veel te laten opwarmen. Daarnaast kan een kerncentrale veel meer energie opwekken dan een wind- of zonnepark. Daarom willen de VVD en het CDA graag een nieuwe Nederlandse kerncentrale. Bij kernenergieproductie blijft wel radioactief kernafval over dat gevaarlijk is en opgeruimd moet worden.

‘Het is verschrikkelijk duur, zelfs met subsidie’

Energiebedrijf Vattenfall

Het plan wordt slecht ontvangen door de grootste energieproducenten actief in Nederland. Vattenfall, Eneco, RWE, Uniper en Engie zijn niet bereid te investeren in een kerncentrale. Deze bedrijven zijn eigenaar van de Nederlandse kolen- en gascentrales en enkele wind- en zonneparken. De Zeeuwse energiemaatschappij PZEM, voor 70% eigenaar van Borssele, de enige huidige kerncentrale voor energie-opwek in Nederland, ziet wel heil in meer kernenergie.

‘Verschrikkelijk duur’

Vattenfall zegt dat het bouwen van een kerncentrale ‘verschrikkelijk duur is, zelfs met subsidie’. Bovendien duurt het lang voordat een centrale er staat. ‘Het helpt niet om de klimaatdoelen van 2030 te halen. Onze focus ligt op investeren in zon en wind’, aldus een woordvoerder. Eneco zegt: ‘Wij zien er geen enkele business case in. De bouw van een centrale is duur en duurt lang, en er moeten qua veiligheid en afval ook nog de nodige stappen worden gezet.’

Het nieuwe voorstel van VVD en CDA, dat steun krijgt van een meerderheid in de Tweede Kamer, voegt één belangrijk detail toe ten opzichte eerdere kernenergieplannen, namelijk dat er ook serieus gekeken zal worden naar publieke steun. Er wordt op dit moment geen subsidie gegeven aan kernenergie, terwijl die wel gaat naar zon, wind en biomassa.

‘Het is complex en duur, maar ook CO₂-vrij’

Energiebedrijf PZEM

€8 mrd

Reken maar op €8 mrd voor het bouwen van een kerncentrale in Nederland, zegt Frank Verhagen, directeur van PZEM. Als enige van de energiebedrijven met wie het FD sprak, zijn zij groot voorstander van kernenergie. Maar vanwege de publieke aandeelhouders van PZEM, namelijk Zeeuwse gemeenten en de provincie, zal het bedrijf nooit zelf zoveel geld investeren in de bouw van een nieuwe kerncentrale, zegt Verhagen.

Een kerncentrale bouwen is ‘complex en duur, maar CO₂-vrij en dat is nu wat we nodig hebben’, zegt Verhagen. ‘Wij vinden dit een heel goed idee waar serieus naar gekeken moet worden.’ De vergunning van de Borssele-centrale loopt tot 2033, maar de eigenaren onderzoeken of die verlengd kan worden. Verhagen vindt dat er dan wel subsidie nodig is voor een sluitende business case.

Volgens Verhagen is kernenergie essentieel om Nederland helemaal klimaatneutraal te maken, omdat het er altijd is. Zon- en windenergie zijn afhankelijk van weersomstandigheden. Alleen, ‘de vrije markt gaat nooit in een kerncentrale investeren zonder duidelijkheid van de overheid’. Er is financiële, maar ook morele staatssteun nodig, aldus Verhagen.

Europa is geen kernenergiefan

In Europa staan al kerncentrales, onder meer in Duitsland, België, Zweden en Frankrijk.

Engie, in Nederland eigenaar van grote zonneparken en windparken op land, is in België eigenaar van enkele kerncentrales. ‘Vanwege die technische kennis doen we veel onderhoudsklussen aan kerncentrales in Europa. Engie is bereid die kennis te delen, mocht er een Nederlandse centrale komen, maar wij gaan niet zelf investeren in de bouw van een nieuwe’, zegt een woordvoerder.

Alle energiebedrijven actief in Nederland hebben een buitenlandse moedermaatschappij die uiteindelijk beslist over een kernenergie-investering.

Zo laat het Duitse RWE weten: ‘Duitsland heeft de beslissing genomen om kerncentrales te sluiten in 2022. Dat betekent dat wij niet investeren in kernenergie.’ Na de kernramp in het Japanse Fukushima in 2011 heeft bondskanselier Angela Merkel besloten tot een Duitse atomausstieg.

Ook de woordvoerder van Uniper, eigenaar van een grote kolencentrale op de Rotterdamse Maasvlakte, gaat na vragen te rade bij het hoofdkantoor in Düsseldorf. Het antwoord: ‘Een nieuwe kerncentrale is geen onderdeel van Unipers strategie. Wij focussen op gas, waterstof en hernieuwbare energie.’