Prijskaartje voor een aardgasvrij Amsterdam: €14 mrd !

4 september 2020

Bron: FD, Orla McDonald

In de Amsterdamse binnenstad moeten slecht geïsoleerde huizen groen gas krijgen en ook als laatste van het aardgas af gaan.
In de Amsterdamse binnenstad moeten slecht geïsoleerde huizen groen gas krijgen en ook als laatste van het aardgas af gaan.Foto: Ramon van Flymen/ANP

In het kort

De onrendabele top om alle huizen in Amsterdam van het aardgas af te halen komt uit op €14 mrd. 

Dat blijkt uit een nieuwe berekening die is gemaakt door de gemeente, corporaties en energiebedrijven.

Dat is een fors bedrag voor Amsterdam, dat in 2040 al haar huizen van het aardgas wil hebben gehaald.

Het kost €14 mrd om heel Amsterdam van het aardgas af te halen, zo blijkt uit nieuwe berekeningen. Amsterdam wil alle huizen in 2040 aardgasvrij hebben gemaakt, tien jaar eerder dan het landelijke doel. 

Het is de tweede keer in korte tijd dat cijfers naar buiten komen over hoge kosten voor het verduurzamen van woningen. Vorige week kwam het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) met een publicatie die stof deed opwaaien. 

Grootste gedeelte op het warmtenet

De investering in het gasloos maken van de hoofdstad komt uit op €42 mrd in 2060 met een onrendabele top van €14 mrd, als er geen extra maatregelen worden genomen. Dat heeft de Amsterdamse City Deal berekend, een publiek-private samenwerking van de gemeente, woningcorporaties en energiebedrijven. De onrendabele top is het deel van de investering dat niet terugverdiend wordt door, bijvoorbeeld, een lagere energierekening. 

Amsterdam wil in 2040 haar 480.000 bestaande gebouwen, woningen en kantoren, van het aardgas hebben gehaald. Naar verwachting zal het overgrote deel aangesloten worden op het stadswarmtenet dat er al ligt. In enkele wijken ziet de gemeente warmtepompen als beste optie en in de binnenstad moeten de slecht geïsoleerde huizen groen gas krijgen en ook als laatste van het aardgas af gaan. 

Landelijk gezien ligt de doelstelling om alle huizen gasloos te maken op 2050, maar het college van Amsterdam (GroenLinks, D66, PvdA en SP) heeft dus ambitieuzere plannen. 

Kosten tot 2060

In berekeningen die aan het begin van de zomer zijn gemaakt, maar nu met de gemeenteraad zijn gedeeld, blijkt dus dat dit de stad een flinke duit kost. In de cijfers zijn investeringen tot 2040 en kosten voor onderhoud tot 2060 meegenomen, vandaar dat die twintig jaar in de berekening van de onrendabele top wordt meegenomen. 

Het gaat om investeringen die energiebedrijven moeten doen in uitbreiding van het warmtenet en verzwaring van het elektriciteitsnet, maar ook het bedrag dat vastgoedeigenaren, zoals woningcorporaties, moeten betalen voor het isoleren van hun eigendom. Dat is afgezet tegen de opbrengsten, zoals inkomsten uit het verkopen van warmte en een lagere energierekening door betere isolatie. 

Het grootste deel van de onrendabele top slaat neer bij de vastgoedeigenaren, namelijk €8,7 mrd. Wel denkt de gemeente dat de onrendabele top verlaagd kan worden van €14 mrd naar €7 mrd, door een ‘collectieve aanpak’, bijvoorbeeld dat particuliere huiseigenaren en woningcorporaties samen kiezen voor één alternatief voor aardgas in de wijk. 

Brei aan cijfers

Stijn Nijssen, raadslid energie van de VVD, de grootste oppositiepartij in de gemeente, wil het gesprek aangaan met wethouder Marieke van Doorninck (Duurzaamheid, GroenLinks). Hij zegt zich zorgen te maken dat het college het niet over de kosten lijkt te willen hebben. 

In april kreeg Nijssen ook cijfers te zien over de gasloze verbouwing van de hoofdstad, toen was de conclusie dat de maatschappelijke kosten hiervan op €65 mrd in 2040 zouden liggen, €9 mrd meer dan wanneer Amsterdam de landelijke deadline van 2050 zou volgen. Nu komt de City Deal weer met andere bedragen. Nijssen: ‘Het is superrommelig wat aangeleverd wordt, soms lijkt het een smoke screen om het niet over de kosten te hebben.’

Niet rendabel

Vorige week concludeerde het PBL al dat het voor bijna geen enkele woningeigenaar rendabel is om zijn huis te verduurzamen. Daarbij nam het Planbureau een rijtjeshuis van 110 m2 als standaard. Het uitgangspunt van het kabinet is altijd geweest dat een duurzaamheidsinvestering in een woning terugverdiend wordt via een lagere energierekening, zodat de totale woonlasten van mensen niet stijgen. Dit is belangrijk voor het draagvlak om huizen aardgasvrij te maken, wat weer onderdeel is van de plannen in Nederland om CO₂-uitstoot te verminderen.