Riverstone kan gouden deal sluiten met sluiting kolencentrale

24 september 2020

Bron: Financieel Dagblad, Carel Grol

De centrale van Riverstone op de Tweede Maasvlakte.
De centrale van Riverstone op de Tweede Maasvlakte.Foto: Robin Utrecht/ANP

In het kort

Het kabinet wil een van de drie resterende kolencentrales snel sluiten.

De eigenaren kunnen aangeven tegen welke prijs ze dat willen doen.

Voor investeerder Riverstone lonkt nu een aantrekkelijke transactie.

In de complexiteit van de economie zijn enkele van de grondbeginselen ontstellend simpel. Wie de laagste kostprijs heeft, of de kleinste investering, is als eerste uit de kosten. Daarom lonkt voor de Amerikaanse investeerder Riverstone het meeste profijt bij een ‘veiling’ die het ministerie van Economische Zaken heeft uitgeschreven voor de drie resterende kolencentrales van Nederland.

Die centrales staan er zo’n vijf tot zes jaar. Ze zijn dus fonkelnieuw. In 2030 moeten mogen ze sowieso geen stroom meer opwekken met steenkool, maar de regering wil een ervan zo snel mogelijk sluiten. Daarmee kan Nederland makkelijker de klimaatdoelen halen, en ook eerder voldoen aan het Urgenda-vonnis dat het kabinet heeft gedwongen om meer te doen tegen de uitstoot van broeikasgassen.

Afgelopen vrijdag stuurde minister Eric Wiebes een brief naar de Tweede Kamer, waarin hij een soort veiling aankondigde. Zoals energiemaatschappijen bij wind op zee konden aangeven tegen welke prijs ze een windpark willen aanleggen in de Noordzee, zo kunnen RWE, Uniper en Riverstone een ‘bod’ inleggen tegen welke prijs ze hun centrale willen sluiten.

Geen blanco cheque

Ter voorkoming van een blanco cheque zit daar een maximum op. ‘De aanvragers kunnen maximaal € 328.000 subsidie per gesloten megawatt ontvangen’, aldus de brief.

Wat zijn de centrales waard? De kolencentrale die het Duitse RWE in de Eemshaven liet bouwen, heeft een vermogen van 1560 megawatt. Bij een maximumprijs van ruim drie ton per megawatt komt de compensatie uit op €510 mln. De bouw kostte €2,5 mrd. Dat is een kolossaal gat.

De centrale van het eveneens Duitse Uniper in de Tweede Maasvlakte is er een van 1100 megawatt. Het maximale bedrag dat Uniper kan ontvangen is €360 mln. De centrale kostte € 1,6 mrd. Ook een gapend verlies.

Package deal

Riverstone springt er beter uit. Een jaar geleden kocht deze Amerikaanse investeerder een kolencentrale van het Franse Engie op de Tweede Maasvlakte. De bouwkosten van de centrale bedroegen €1,4 mrd. Riverstone, opgezet door twee ex-bankiers van Goldman Sachs, betaalde daar een fractie van, naar schatting zo’n €200 mln. Bovendien was het een samengestelde transactiewant de Amerikanen kochten voor dat bedrag ook nog drie kolencentrales in Duitsland.

De centrale heeft een vermogen van 731 megawatt. De maximale compensatie is €240 mln, en dat is zeker meer dan wat Riverstone heeft betaald. Bovendien, als de investeerder daadwerkelijk de €240 mln ontvangt, staan die andere drie centrales gratis in de boeken.

Hogere stroomprijzen

Riverstone heeft een kantoor in Amsterdam, maar mijdt elke publiciteit. Marktvolgers vermoeden dat de investeerder een bod zal doen in deze ‘compensatieveiling’ van Wiebes. Riverstone zelf wil er niets over kwijt. ‘We zullen er zorgvuldig naar kijken’, zegt een externe woordvoerder.

Toen het kabinet dit voorjaar meldde dat elektriciteitsproductie van de drie nieuwe kolencentrales nog dit jaar fors zou worden verlaagd, stelde Riverstone al dat het ‘graag’ het gesprek aangaat met Wiebes. De investeerder met onbekende aandeelhouders zei daarbij te willen ‘verkennen op welke wijze de exploitanten van kolengestookte elektriciteitscentrales kunnen bijdragen aan de verplichtingen voor de Staat zoals die voortvloeien uit het Urgenda-arrest’, zo meldde energienieuwsdienst Energeia.

Maximale compensatie

Nu is er dus de veiling. Is dat een goede deal voor Riverstone? Wel als de maximale compensatie werkelijkheid wordt. Of dat ook gebeurt, moet nog blijken. In de brief van Wiebes staat dat er ‘objectief moet worden vastgesteld dat het verdienvermogen van de kolencentrale’ tot 2029 ‘hoger is dan het subsidiebedrag dat wordt aangevraagd’.

Kan de kolencentrale de komende negen jaar wel meer dan €240 mln verdienen? Dat is eigenlijk niet aan te geven. De toekomstige stroomprijs laat zich bijzonder lastig voorspellen. Dat hangt samen met een reeks variabelen: waaronder de gasprijs, de CO₂-prijs en de hoeveelheid groene energie. En vooral dus met het beleid van de overheid.

Eindspel

Vervolgens is nog de vraag of RWE ook gaat ‘bieden’ in de compensatieregeling. Misschien gaat de Duitse energiemaatschappij zijn centrale aanbieden tegen een prijs onder het maximum. Dan moet ook Riverstone lager bieden dan €328.000 per megawatt, om kans te maken op de compensatie.

Het eindspel voor de kolencentrale is dus nog niet gespeeld. Een ding is zeker. Riverstone kocht de centrale in Rotterdam voor een fractie van de nieuwprijs. Zelfs als de investeerder helemaal niet wordt gecompenseerd, zijn de verliezen een stuk kleiner dan het geval is bij RWE en Uniper. En als de veiling goed uitpakt, lonkt er een gouden deal voor Riverstone.