Valse start hernieuwde kernenergiediscussie

29 september 2020
bron: Financieel Dagblad

Kernenergie is terug op de agenda. Minister Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes (VVD) gaat in opdracht van een meerderheid van de Kamer een marktconsultatie doen: onder welke voorwaarden zijn partijen bereid te investeren in kernenergie in Nederland?

Als het aan de VVD ligt, worden er drie tot tien centrales gebouwd. Het is goed dat kernenergie, na jaren in het verdomhoekje te hebben gezeten, weer als klimaatvriendelijke optie serieus wordt genomen. Maar ook opvallend. 

In het vorig jaar gesloten klimaatakkoord speelde kernenergie namelijk geen enkele rol. Reden daarvoor: nieuwe kerncentrales kunnen nooit voor 2030 klaar zijn, het ankerpunt voor het klimaatakkoord.

Nederland koos dus voor wind en zon. Of zoals Pieter Boot, hoofd Klimaat bij het Planburau voor de Leefomgeving, het vorig jaar formuleerde: ‘Als je eenmaal voor veel wind en zon hebt gekozen heb je daarmee een keuze tegen kernenergie gemaakt.’ Dat blijkt. Voor wind- en zonne-energie is sinds 2008 alleen al aan SDE-subsidie (Stimulering Duurzame Energie) ruim €11 mrd uitgekeerd. Kernenergie kon op die regeling geen aanspraak maken.

Dat is onverstandig. De cruciale opgave om klimaatverandering tegen te gaan, is al lastig genoeg. Het uitsluiten van technieken maakt dat alleen maar moeilijker. En ook al duurt de bouw van kerncentrales langer, ook na 2030 heeft Nederland een betrouwbaar en betaalbaar CO₂-vrij energiesysteem nodig.

Kernenergie kan daarin een rol spelen als regelbare stroombron, het kan warmtenetten voeden en zo de afhankelijkheid van aardgas in Nederland helpen verminderen. Bovendien kan met kernenergie waterstof worden gemaakt, waarbij geen CO₂ vrijkomt. Belangrijk om de zware industrie in Nederland minder fossiel te maken.

Dat kernenergie weer als optie wordt gezien is dus toe te juichen. Het is nu zaak te onderzoeken of en op welke manier dat het meest kosteneffectief kan. Daarbij moet niet alleen gekeken worden naar de kosten van de individuele energiebronnen, maar naar de totale systeemkosten. Voor zon en wind betekent dat onder ander het meenemen van de vereiste back-up voor als het weer de productie stillegt, voor kernenergie de opslag van afval.

Wiebes presenteerde afgelopen week al een rapport met die berekeningen, waaruit blijkt dat kernenergie goedkoper is dan wind en zon. Probleem van dat rapport is dat het is uitgevoerd door een Oostenrijks bureau dat is opgericht door mensen van het Internationaal Atoomagentschap en vooral in de nucleaire sector werkt. Niet onafhankelijk dus, waarmee Wiebes een valse start gaf aan een op zich zinvolle discussie.